MJVABU

- Mjvabu, mjvabu! Geçi, k'ap'et'i geçi! Qurapt'es mamgurepek.(1)
Am notkvamepe kognuş k'ule, mamgurapalek doguronişen kogamaxtu do mamgurepe xolos muşişa koducoxu:(2)
Mjvabu mot qviluptya? Nk'itxu mamgurapalek.(3)
Nena mitik va eşiğu. Mitis va uçkit’u ki, muşeni qvilupt'es.(4)
Mitis nena va gyaktiru şeni mamgurapalek mjvabuş oskedinu şeni mamgurepes oxo3'onapu:(5)
Mjvabu k’oçişi dosti ren. Mitik bela va goruna zarari va meçaps. Xvala xes ezdimu do okaçu va unon. Mjvabuşi mteli xura p'up'uzoni ren, p'up'uzepe muşis kogamulun xşamoni zomini. Emute k'oçis t'k'ebi uzirins.(6)
Ndğaleri mjvabuk incirs sotxani m3'k'upis, lande svas. Muk limcis iqondeps. Limcis kogamulun avcobaşa.(7)
Ehe mç’imaş 3'i3'i isuruns. Mjvabuk koz’iru do tamo tamo xolos muşişa nulun. Mendaxtu xolos muşişa do, 3'k'ap', kono3xont'u do mç'imaş 3'i3'i na rt'u svas va ren.(8)
Mjvabuşi nena bjiri (, jurnenoni) ren. Muk p'iciş doloxe uk'açxineri (, k'ap'ulaşi) qucite var, edo 3'oxleni qucite nk'ireli ren. Nena muşiş uk'açxineri quci moşletineri ren. Mjvabuk gamat'k'omers eya gale do, mç'aboni lenç'k'vate sveri na ren şeni mjvabuk na ç'opupspe, mjvabuşi nenas naç'abenan.(9)
Mteli (k’arta) seris imxors muk munt'urepe, mç'imaş 3'i3'epe, pen3'ope do seris na gamulunanpe, getasulepes, ont'ulepes, bağepes do qonapes zarari na ikipanpe.(10)
- Mjvabu k'oçişi dosti ren. Mo qvilupt, mjvabuşi ti çvit.(11)
Aşo doçodinu otku muşi mamgurapalek.(12)

MJVABU
TOPRAK KURBAĞASI

Mjvabu, mjvabu! Geçi, k'ap'et'i geçi! Qurapt'es mamgurepek.(1)
Kurbağa, kurbağa! Vur kuvvetli vur! Bağırıyorlardı talebeler.(1)

mjvabu: toprak kurbağası
geçi: vur
k’ap’et’i: sert
qurapt’es: bağırıyorlardı
mamgurepek: +(ergatif) talebeler

Am notkvamepe kognuş k'ule, mamgurapalek doguronişen kogamaxtu do mamgurepe xolos muşişa koducoxu:(2)
Öğretmen bu sözleri duyduktan sonra okuldan çıktı ve talebeleri yanına çağırdı.(2)

am: bu
notkvame: söyleyiş, deyim
kognuş k’ule: (o) duyduktan sonra
mamgurapalek: +(ergatif) öğretmen
doguronişen: okuldan
do: ve
mamgurepe: talebeler
xolos muşişa: yakınına, yanına
koducoxu: çağırdı

Mjvabu mot qviluptya? Nk'itxu mamgurapalek.(3)
Kurbağayı niçin öldürüyorsunuz? Diye sordu öğretmen.(3)

mjvabu: toprak kurbağası
mot: neden
qvilupt: öldürüyorsunuz
nk’itxu: sordu
mamgurapalek: +(ergatif) öğretmen

Nena mitik va eşiğu. Mitis va uçkit’u ki, muşeni qvilupt'es.(4)
Kimse ses çıkarmadı, niçin öldürdüklerini bilmiyorlardı ki.(4)

nena: dil, söz
mitik: +(ergatif) kimse
va eşiğu: çıkarmadı
mitis: kimseye, kimsede
va uçkit’u: bilmiyordu
muşeni: niçin, neden
qvilupt’es: öldürüyorlardı

Mitis nena va gyaktiru şeni mamgurapalek mjvabuş oskedinu şeni mamgurepes oxo3'onapu:(5)
Kimse cevap veremediği için öğretmen kurbağanın yaşaması için talebelere anlattı.(5)

mitis: +(datif) kimseye, kimsede
nena: dil, söz
va gyaktiru: çeviremedi
şeni: için
mamgurapalek: +(ergatif) öğretmen
mjvabuş: kurbağanın
oskedinu şeni: yaşama(sı) için
mamgurepes: talebelere, talebelerde
oxo3’onapu: anlattı

Mjvabu k’oçişi dosti ren. Mitik bela va goruna zarari va meçaps. Xvala xes ezdimu do okaçu va unon. Mjvabuşi mteli xura p'up'uzoni ren, p'up'uzepe muşis kogamulun xşamoni zomini. Emute k'oçis t'k'ebi uzirins.(6)
Kurbağa insanın dostudur. Kimse kendisinden bela aramazsa zarar vermez. Yalnız ele alınmayı ve elde tutulmayı sevmez. Kurbağanın bütün vücudu siyillidir, siyillerinden kaşıntılı sıvı çıkar. Onunla insanın derisi sızlar.(6)

mjvabu: toprak kurbağası
k’oçişi: adamın, insanın
dosti: dost
ren: var, dır
mitik: +(ergatif) kimse
bela: bela
va goruna: aramadıysa
zarari: zarar
va meçaps: vermez
xvala: sadece, yalnız
xes ezdimu: ele almak
do: ve
okaçu: tutmak
va unon: istemiyor
mjvabuşi: toprak kurbağasının
mteli: hepsi, tamamı, bütünü
xura: vücut
p’up’uzoni: sivilceli
ren: var, dır
p’up’uzepe muşis: sivilcelerine, sivilcelerinde
kogamulun: dışarı çıkar
xşamoni: kaşıntılı
zomini: sıvı
emute: onunla
k’oçis: adama, adamda
t’k’ebi: deri
uzirins: sızlıyor

Ndğaleri mjvabuk incirs sotxani m3'k'upis, lande svas. Muk limcis iqondeps. Limcis kogamulun avcobaşa.(7)
Kurbağa gündüz karanlık ve kuytu yerlerde uyur. Kendisi gündüz bekler (, oyalanır). Avcılığa akşam çıkar.(7)

ndğaleri: gündüz
mjvabuk: +(ergatif) toprak kurbağası
incirs: uyu(yo)r
sotxani: herhangi bir yer
m3’k’upis: karanlığa, karanlıkta
lande: gölge
svas: yere, yerde
muk: +(ergatif) kendisi
limcis: akşama, akşamda
iqondeps: bekliyor
limcis: akşama, akşamda
kogamulun: çıkar
avcobaşa: avcılığa
Ehe mç’imaş 3'i3'i isuruns. Mjvabuk koz’iru do tamo tamo xolos muşişa nulun. Mendaxtu xolos muşişa do, 3'k'ap', kono3xont'u do mç'imaş 3'i3'i na rt'u svas va ren.(8)
İşte yağmur solucanı sürünüyor. Kurbağa; gördü ve yavaş yavaş yanına yaklaşıyor, yanına gitti ve, şıp, atıldı ve yağmur solucanı olduğu yerde yok.(8)

ehe: ehe
mç’imaş 3’i3’i: yağmur solucanı
isuruns: sürünüyor
mjvabuk: +(ergatif) toprak kurbağası
koz’iru: gördü
do: ve
tamo tamo: birer birer, azar azar
xolos muşişa: yakınına, yanına
nulun: gidiyor
mendaxtu: gitti
xolos muşişa do: yakınına ve, yanına ve
3’k’ap: tskap (sesteş sözcük)
kono3xont’u: sıçradı
do: ve
mç’imaş 3’i3’i: yağmur solucanı
na rt’u svas: olduğu yere, olduğu yerde
va ren: yok(dur)

Mjvabuşi nena bjiri (, jurnenoni) ren. Muk p'iciş doloxe uk'açxineri (, k'ap'ulaşi) qucite var, edo 3'oxleni qucite nk'ireli ren. Nena muşiş uk'açxineri quci moşletineri ren. Mjvabuk gamat'k'omers eya gale do, mç'aboni lenç'k'vate sveri na ren şeni mjvabuk na ç'opupspe, mjvabuşi nenas naç'abenan.(9)
Kurbağa iki dillidir. Ağzının içindeki, arka kulakçıkla değil, ön kulakçıkla bağlantılıdır. Dilinin arkasındaki kulakçık serbestir. Kurbağa onu dışarı fırlatır ve tamamen yapışkan tükürükle sürülmüş olduğu için kurbağanın yakaladıkları, kurbağanın diline yapışırlar.(9)

mjvabuş: toprak kurbağasının
nena: dil, söz
jurnenoni: iki dilli
ren: var, dır
muk: +(ergatif) kendisi
p’iciş: ağzın
doloxe: içeri(ye/de)
k’ap’ulaşi: arkanın
qucite: kulakla
va(r): yok
edo: ...ve de
3’oxleni: önceki
qucite: kulakla
nk'ireli ren: bağlıdır
nena muşiş: dilinin
uk'açxineri: daha sonraki
quci: kulak
moşletineri: kurtarılmış
ren: var, dır
mjvabuk: +(ergatif) toprak kurbağası
gamat’k’omers: fırlatıyor
eya: o
gale: dışarı(ya)
do: ve
mç’aboni lenç’k’vate: yapışkan tükürükle
sveri: sürülmüş
na ren: olan
şeni: için
mjvabuk: +(ergatif) toprak kurbağası
na ç’opupspe: yakaladıkları
mjvabuşi: toprak kurbağasının
nenas: diline, dilinde
naç’abenan: yapışarak yakalanırlar

Mteli (k’arta) seris imxors muk munt'urepe, mç'imaş 3'i3'epe, pen3'ope do seris na gamulunanpe, getasulepes, ont'ulepes, bağepes do qonapes zarari na ikipanpe.(10)
O bütün gece kurtçukları, yağmur solucanlarını, salyangozları ve gece dışarı çıkanları, bostanlara, bahçelere, bağlara ve tarlalara zarar verenleri yer.(10)

mteli (k’arta) seris: her akşam
imxors: yiyor
muk: +(ergatif) kendisi
munt’urepe: kurtçuklar
mç’imaş 3’i3’epe: yağmur solucanları
pen3’ope: salyangozlar
do: ve
seris na gamulunanpe: geçe dışarı çıkanlar
getasulepes: bostanlara, bostanlarda
ont’ulepes: bahçelere, bahçelerde (ekin yerlerinde)
bağepes: bağlarda, bağlara
do: ve
qonapes: tarlalara, tarlalara
zarari: zarar
na ikipanpe: yapanlar

Mjvabu k'oçişi dosti ren. Mo qvilupt, mjvabuşi ti çvit.(11)
Kurbağa insanın dostudur. Vurmayın, kurbağanın başını (, kendisini) koruyun. (11)

mjvabu: toprak kurbağası
k’oçişi: adamın, insanın
dosti: dost
ren: var, dır
mo qvilupt: öldürmeyin
mjvabuşi: toprak kurbağasının
ti: baş
çvit: bekleyin

Aşo doçodinu otku muşi mamgurapalek.(12)
Öğretmen sözlerini böyle bitirdi.(12)

aşo: böyle, şöyle
doçodinu: bitirdi
otku muşi: deyişini
mamgurapalek: +(ergatif) öğretmen

(Ok'itxuşeni Sup'ara - 1937 Soxumi)

 
© 2006 kolkhoba.org